Thế giới đua gom vàng, vì sao người Việt giảm mua 6 quý liên tiếp?

Trao đổi với báo chí ngày 2/2, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không gồm Trung Quốc) tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), cho biết năm 2025, các nhà đầu tư tăng mua vàng nhờ kim loại quý này đóng vai trò trú ẩn an toàn, đà đi lên mạnh trong năm và được tìm đến để đa dạng hóa danh mục. Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục duy trì xu hướng mua vàng ổn định.
Dữ liệu của WGC cho thấy nhu cầu mua vàng của các ngân hàng Trung ương tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2025, với 863 tấn chính thức được bổ sung vào kho dự trữ. Nhu cầu vàng thỏi và vàng xu tăng 16%, lên mức cao nhất trong 12 năm.
Các quỹ ETF vàng ghi nhận lượng mua ròng 801 tấn trong năm 2025. Tổng nhu cầu với kim loại quý ở dạng vật chất, chủ yếu là miếng và xu, đạt 1.374 tấn, tương đương 154 tỷ USD. Ấn Độ và Trung Quốc chiếm 50% tổng nhu cầu ở phân khúc này.
Hoạt động mua vàng cũng nở rộ ở hầu hết các nước Đông Nam Á, song Việt Nam là ngoại lệ.
Theo dữ liệu của WGC, nhu cầu đầu tư vàng tại Việt Nam trong quý IV/2025 chỉ đạt 7 tấn, giảm 15% so với cùng kỳ. Đây là quý thứ 6 liên tiếp chỉ số này đi xuống, đưa mức tiêu thụ về thấp nhất kể từ cuối năm 2021.
Theo ông Shaokai Fan, thị trường vàng Việt Nam mang tính chất ngoại lệ so với khu vực ASEAN và thị trường toàn cầu, chủ yếu do nguồn cung vàng miếng SJC hạn chế.
“Việc vàng miếng SJC khan hiếm đã tạo áp lực lớn lên thị trường, đồng thời khoảng chênh lệch cao giữa giá vàng trong nước và thế giới cũng khiến nhu cầu đối với vàng miếng suy giảm”, ông nói. Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư tại Việt Nam đã chuyển sang vàng nhẫn 24K như một phương án thay thế.
Dù có những đặc thù riêng, ông Shaokai Fan cho rằng Việt Nam vẫn có điểm tương đồng với xu hướng chung của thế giới ở phân khúc vàng trang sức, khi nhu cầu loại hình này duy trì vai trò quan trọng, tương tự nhiều quốc gia khác trên toàn cầu.
Mặt hàng vàng trang sức được bày bán (Ảnh: Hải Long).
Cũng theo vị chuyên gia, thị trường hiện nay có nhiều hình thức tiếp cận và đầu tư vào vàng, không chỉ giới hạn ở vàng vật chất.
Trên thế giới, khi thị trường vàng được vận hành theo cơ chế tự do hơn, các sản phẩm vàng do thị trường cung cấp ngày càng đa dạng, tạo thêm nhiều lựa chọn cho nhà đầu tư và người dân, như ETF vàng, chứng chỉ vàng hay các công cụ tài chính gắn với vàng.
"Mỗi hình thức đều có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các mục tiêu và mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau", ông cho biết.
Vị chuyên gia từ WGC nhận định việc có nhiều phương án đầu tư giúp nhà đầu tư linh hoạt hơn trong lựa chọn, đồng thời giảm áp lực dồn toàn bộ nhu cầu vào vàng vật chất. Do đó, các phương án đa dạng hóa sản phẩm vàng cần được nghiên cứu, cân nhắc và xem xét nhằm mở rộng lựa chọn cho thị trường.
Đáng chú ý, việc đa dạng hóa các hình thức đầu tư không làm thay đổi vai trò trú ẩn an toàn của vàng. "Trong các giai đoạn bất ổn, giá vàng vẫn phản ứng rõ rệt trước những rủi ro kinh tế - địa chính trị, cho thấy bản chất và chức năng cốt lõi của vàng không bị ảnh hưởng bởi hình thức đầu tư", ông cho hay.